Basınçlı Kaplar

Ersin Bozkurt

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
13 Şubat 2012
Mesajlar
18
Beğeniler
3
#2
sizce bir kazan dairesinde birden fazla basınçlı kabın(kazan) bir arada bulunması doğru mu(kızgın yağ kazanı ,buhar kazanı vs...)birindeki bir patlama ,yangın diğerinide tetiklemezmi ? farklı tip kazanlar ve/veya birden fazla kazan ayrı kazan dairelerinde mi olmalı?
 

CMNet Okuru

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
23 Eylül 2015
Mesajlar
11
Beğeniler
250
#3
kazan patlamaları genelde kazandaki iç basıncın aniden, sınır değerlerin ya da başka bir deyişle tasarım değerlerinin çok üzerine çıkması şartıyla gerçekleşir. patlama kimyasal reaksiyonlar sonucunda oluşan bir çeşit infilak şeklinde değildir. kazan patlaması yüksek sıcaklıkta, kazan içindeki gazların ani genleşmesi sonucu bulunduğu kapta tahribata yol açarak kazanı parçalaması şeklinde tarif edilir.

patlamalar,
♦uzun süre susuz kalmasına rağmen ısıtılmaya devam edilmiş kazanlarda (kuru ve aşırı ısınan kazana) su takviyesi yapıldığında,
♦seviye göstergeleri okunmadan uzun süre kurumaya yakın çalıştırıldığında,
♦işin ehli olmayan operatörlerin yanlış, gecikmiş müdahaleleri sonucunda,
♦kazan termostatının devre dışı kaldığı arızalarda,
♦aşırı ısınma ardından kazana çabuk soğutmak için su verildiğinde gerçekleşmektedir.

özellikle gece vardiyalarında yani operatörlerin işletmeye en az özen gösterdiği saatlerde kazan patlamaları daha sık görülür.

yanlış sıcaklık okumaları, su seviyesinin yanlış tayini ve yanlış sıcaklık düşürme yöntemleri hatalı işletme kaynaklı, her tür kontrol cihazının bozulması (ve bu sebepten devre dışı bırakılmasına göz yumulması) hatalı ve eksik bakım kaynaklı kazalara davetiye çıkarır.

basınçlı kapların 90 santigrat derecede çalışması genel kabul gören bir işletme tipi. sorun bu sıcaklığın üstüne çıkmış ve soğutulması gerektiği yerde aksine ısıtılmaya devam edilmiş kazanların suyla beslenmesinde. kazan bu hallerde yerinden fırlayıp bulunduğu dairenin tavanını/çatısını da delip metrelerce havalanabiliyor. havalanma kazanların geometrisiyle alakalı sanırım, zira üst kısımları genelde silindirik oluyor, bu yüzden iç basınç atrışına mukavemet daha yüksek ama alt kısımda prizmatik yanma odasında sızıntı başlarsa yırtılma daha kolay. (bir de yapılarda betonarme hesaplar üstten etkiyen yüklere göre yapıldığından ani ve kuvvetli çarpmalarda beton tabliyeler alttan aldıkları darbeye dayanamıyor, bu sebepten üst katlar tehlikede)

velhasıl, yakın kazanlardan biri hatalı işletiliyorsa ve patlarsa ikinci kazana verebileceği zarar yapıya vereceği zarardan daha fazla olamaz. hatta bence işletmedeki diğer basınçlı kazan kendi iç basıncı dıştan gelen darbeyi dengelemeye yardımcı olacağından o kadar da tehlikeli durumda değil.

doğalgaz ile çalışan sistemlerde yanma sonucu infilak ayrı bir konu tabii. ama onun da ana gaz dağıtım hattını kapatır kapatmaz tehlike olmaktan çıkacağı kesin gibi.
tabii yine de kaza haberlerine göz gezdirmekte fayda var. benim duyduğum buna benzer olaylarda rastlamadım ama olmayacağından da yüzde yüz emin değilim.
 

Ersin Bozkurt

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
13 Şubat 2012
Mesajlar
18
Beğeniler
3
#4
kazan dairesinde örneğin yangında kızgın yağ kazanında yangını su ile söndürmeye çalışmak çok tehlikeli,yanlış,yangını daha da büyütüyor.(kazan dairesini örneğin su ile söndürürken su kızgın yağların üzerine de gelebilir)Bu yüzden kızgın yağ kazanının diğer kazanlardan ayrılması veya uzaklaştırılması daha iyi olmaz mı?
 

CMNet Okuru

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
23 Eylül 2015
Mesajlar
11
Beğeniler
250
#5
eğer yangın çıkarsa, eğer kızgın yağ kazanını, iletim hattını tahrip edecek güçte bir çarpma olursa, eğer yağ bir gedikten sızar ve bir şekilde tutuşursa, eğer muhtemel çökmeler yağın etrafa yayılmasını engellemezse evet yangını söndürürken yağ büyük sorun olabilir.
<<boiler explosion>> yazıp google görsellerde arattığımda gelen sonuçlardan çıkardığım kadarıyla "yangın her zaman gerçekleşiyor" diyemiyorum. arada yerinden fırlayan kazanlar da mevcut. ama çökmeler neredeyse her seferinde gerçekleşiyor. iyi tarafı, yangınları engelliyor. kötü tarafı, ortada bina diye bir şey kalmıyor, sadece molozlar..

kızgın yağ kazanını ayırmak mantıklı olabilir, başta böyle bir tasarıma göre boyutlandırma ile özellikle.
patlamalarda binalarda statik denge konusunda bazı makalelere baktım şimdi, adamlar açıkça yazmış, "biz çok şahane bina yaparız, patlamaya da dayanıklı olur ama o ihtimal için o kadar izolasyona, kuvvetlendirmeye gerek yok, çok pahalı" diyorlar. aynı şey makine dairelerini boyutlandıran makine mühendislerinin bakış açısına göre de son derece makul. misal bir kata sığdıracakları makineleri bir buçuk kata yayalım deseler, müteahhit onlara bir daha iş vermez.
 

Ersin Bozkurt

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
13 Şubat 2012
Mesajlar
18
Beğeniler
3
#6
bir tekstil fabrikasında su tanklarının,hidroforların kazan dairesi içinde olduğunu gördüm.Bunların kazan dairesi içinde olmasının bir zararı var mı ?
 

Funda Saltık

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
16 Haziran 2011
Mesajlar
442
Beğeniler
109
Şehir
Ankara
#7
kazan dairelerin ayrı bir yerde olması ve patlama tehlikesinden dolayı üst katında personel bulunmaması ile ilgili bir gereklilik vardı, yönetmeliklerde bulamadım. Bir sınırlama vardı sanırım, kapasite veya yakıt türü etkili oluyordu, bilgisi olan var mı?
 

Tuğba Coşkun

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
16 Mart 2009
Mesajlar
402
Beğeniler
131
Şehir
İzmit, Kocaeli
#8
İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü Madde 213 – İşyerinde kullanılan bütün kazanlar, yangına ve patlamaya karşı dayanıklı ayrı bir bölmede veya binada olacak ve kazan dairesinin üstündeki katta, işçi çalıştırılmayacaktır.

"ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kazanlarda, Basınçlı Kaplarda ve Kompresörlerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri" kısmında daha ayrıntılı bilgiler bulabilirsiniz.
Linki görmek için izniniz yoktur Giriş yap veya kayıt ol.
 

Funda Saltık

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
16 Haziran 2011
Mesajlar
442
Beğeniler
109
Şehir
Ankara
#9
İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü Madde 213 – İşyerinde kullanılan bütün kazanlar, yangına ve patlamaya karşı dayanıklı ayrı bir bölmede veya binada olacak ve kazan dairesinin üstündeki katta, işçi çalıştırılmayacaktır.

"ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kazanlarda, Basınçlı Kaplarda ve Kompresörlerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri" kısmında daha ayrıntılı bilgiler bulabilirsiniz.
Linki görmek için izniniz yoktur Giriş yap veya kayıt ol.
Yakıt kazanlarının doğalgazlı olup olmaması ve kapasite ile ilgili birşey daha vardı. Belli bir kapasitenin üstünde olunca bina dışında olmalı, ama kapasitenin altında olunca patlamaya dayanıklı bina altları uygun diye görmüştüm bir yerde.
 

Tuğba Coşkun

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
16 Mart 2009
Mesajlar
402
Beğeniler
131
Şehir
İzmit, Kocaeli
#10
BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
Yakıt depoları
MADDE 56- (1) Yakıt depoları, yangına dayanıklı bölmelerle korunmuş bir hacme yerleştirilir. Yakıt deposu ile kazan dairesinin yangına 120 dakika dayanıklı bir bölme ile ayrılmış olması gerekir. Depoda yeterli havalandırmanın sağlanması ve tank kapasitesinin en az üçte birini alacak şekilde havuzlama yapılması şarttır. Yakıt tankları, ilgili Türk Standartlarına göre hesaplanır ve yerleştirilir.
(2) Akaryakıt depoları; merdiven altına, merdiven boşluğuna, mutfağa, banyoya ve yatak odasına konulamaz.
(3) Kalorifer yakıtı olarak kullanılan sıvı yakıtlar; aşağıda belirtilen şekilde ve miktarlarda depolanabilir:
a) 1000 litreye kadar bodrumda ve varil içinde,
b) 3000 litreye kadar bodrumda ve sızıntısız sac kaplarda,
c) (Değişik: 10/8/2009-2009/15316 K.) 40000 litreye kadar bina içinde bodrum katta, yangına 120 dakika dayanıklı kâgir odada sızıntısız tanklarda veya bina dışında sızıntısız yeraltı ve yerüstü tanklarında,
ç) (Mülga: 10/8/2009-2009/15316 K.)
d) Stok ihtiyacının 40000 litreden fazla olması hâlinde, yakıt tankları, binadan ayrı, bağımsız, tek katlı bir binaya yerleştirilmiş ve Sekizinci Kısımda belirtilen emniyet tedbirleri alınmış şekilde.....
 

Funda Saltık

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
16 Haziran 2011
Mesajlar
442
Beğeniler
109
Şehir
Ankara
#11
BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
Yakıt depoları
MADDE 56- (1) Yakıt depoları, yangına dayanıklı bölmelerle korunmuş bir hacme yerleştirilir. Yakıt deposu ile kazan dairesinin yangına 120 dakika dayanıklı bir bölme ile ayrılmış olması gerekir. Depoda yeterli havalandırmanın sağlanması ve tank kapasitesinin en az üçte birini alacak şekilde havuzlama yapılması şarttır. Yakıt tankları, ilgili Türk Standartlarına göre hesaplanır ve yerleştirilir.
(2) Akaryakıt depoları; merdiven altına, merdiven boşluğuna, mutfağa, banyoya ve yatak odasına konulamaz.
(3) Kalorifer yakıtı olarak kullanılan sıvı yakıtlar; aşağıda belirtilen şekilde ve miktarlarda depolanabilir:
a) 1000 litreye kadar bodrumda ve varil içinde,
b) 3000 litreye kadar bodrumda ve sızıntısız sac kaplarda,
c) (Değişik: 10/8/2009-2009/15316 K.) 40000 litreye kadar bina içinde bodrum katta, yangına 120 dakika dayanıklı kâgir odada sızıntısız tanklarda veya bina dışında sızıntısız yeraltı ve yerüstü tanklarında,
ç) (Mülga: 10/8/2009-2009/15316 K.)
d) Stok ihtiyacının 40000 litreden fazla olması hâlinde, yakıt tankları, binadan ayrı, bağımsız, tek katlı bir binaya yerleştirilmiş ve Sekizinci Kısımda belirtilen emniyet tedbirleri alınmış şekilde.....
Çok teşekkür ederim. Ya yönetmeliklerde arattırdım bulamadım bir türlü, hangi kelimelerle aradıysam artık:)
 

Servet Yortumluk

Kayıtlı Kullanıcı
CMNet Üyesi
Kayıt
21 Kasım 2012
Mesajlar
209
Beğeniler
131
#12
Bütün kazanların periyodik bakımları zamanında yapılır ve prosedüre uygun kişiler tarafından kullanılır ise ; ayrıca basınçlı kapların basınç emniyet valflerinin çalışıp çalışmadığının kontrolleri de çok önemlidir.
Kurallara uyarak hem hayatlar kurtulur, hem de ömür boyu sürecek travmalardan uzak oluruz,
kazasız günler,