Merhaba,
Sorunun Temel Sebebi (Neden Kaplama Aşınır?): Hava yataklı sistemlerde mekanik bir rulman veya yağlama yoktur. Şaft, belirli bir devire (genellikle 10.000 - 20.000 RPM arası "kalkış/lift-off" devrine) ulaşana kadar yataklara fiziksel olarak temas eder. Yeterli devre ulaşıldığında aerodinamik bir hava yastığı oluşur ve şaft havada asılı kalarak sürtünmesiz dönmeye başlar. Blower dururken de devir düştüğünde şaft tekrar yatağa oturur ve sürtünme yaşanır. Eğer sistem çözünmüş oksijen (ÇO) değerindeki anlık dalgalanmalara göre sürekli dur-kalk yaparsa, yataklardaki (genellikle teflon/PTFE tabanlı) özel kaplama hızla aşınır, şaftta balans oluşur, aşırı ısınma meydana gelir ve sonunda motor/inverter yanar.
Bu sorunu tekrar yaşamamak ve yatırımınızı korumak için turbo blower çalışma prensibini şu şekilde revize etmenizi öneririm,
1. Dur-Kalk (On/Off) Yerine Oransal (PID) Kontrol
Turbo blowerlar
dur-kalk ile değil, frekans (devir) değiştirerek çalışmak üzere tasarlanmıştır.
- Çözünmüş oksijen sensöründen gelen veri, blower'ı durdurup başlatmak yerine, inverterine (VFD) 4-20mA sinyal olarak iletilmelidir.
- Oksijen ihtiyacı azaldığında blower durmamalı, kendi minimum çalışma devrine (surge çizgisi / minimum RPM) kadar yavaşlamalıdır. Oksijen ihtiyacı arttığında ise devrini yükseltmelidir.
2. Geniş "Ölü Bant" (Deadband/Histerezis) Ayarı
Eğer sisteminiz oransal (devir ayarlı) çalışmaya uygun değilse ve mecburen dur-kalk yapacaksa, oksijen set değerlerinin aralığını genişletmelisiniz.
- Yanlış: Oksijen 2.0 mg/L'de dur, 1.8 mg/L'de çalış. (Çok sık devreye girer).
- Doğru: Oksijen 2.5 veya 3.0 mg/L'de dur, 1.0 mg/L'ye düşene kadar bekle ve çalış. Bu sayede blower'ın çalışma ve durma periyotları saatlere yayılır.
3. Zaman Rölesi ile Mekanik Koruma (Zorunlu Dinlenme/Çalışma)
Sisteminizin hem ÇO hem de zaman aralığı girmeye müsait olduğunu belirtmişsiniz. Bu harika bir avantaj. Blower'ı korumak için PLC veya otomasyon sistemine şu mantığı eklemelisiniz:
- Minimum Çalışma Süresi (Min. Run Time): Blower bir kez devreye girdiğinde, oksijen değeri set edilen üst limite ulaşsa bile en az 1 saat (veya 2 saat) çalışmaya devam etmeli. (Gereğinden fazla oksijen basmanın enerji maliyeti, bozulan bir turbo blower'ın tamir maliyetinden çok daha düşüktür).
- Minimum Bekleme Süresi (Min. Stop Time): Blower durduğunda, havuzdaki oksijen sıfıra bile düşse en az 30 dakika (veya motorun soğuması için üreticinin önerdiği süre kadar) tekrar devreye girmemeli.
4. "Turndown" (Kısma Oranı) ve Blow-off (Tahliye) Stratejisi
Bazen biyolojik yük çok düşüktür ve turbo blower en düşük devrinde (örn: %40-50 kapasite) çalışırken bile havuza fazla oksijen basar. Böyle durumlarda sistemi durdurmak yerine, fazla havanın atmosfere atılmasını sağlayan bir
tahliye (blow-off/vent) vanası kullanmak otomasyona eklenebilir. Turbo blower kendi güvenli minimum devrinde sürekli döner, havuzun ihtiyacı kadar olan hava sisteme gider, fazlası tahliye edilir.
Özet Tavsiye: Otomasyoncunuzla görüşüp sistemi "Oksijene göre Dur-Kalk" modundan,
"Oksijene göre Hızlan-Yavaşla" (PID PID Frekans Kontrolü) moduna geçirmenizi tavsiye ederim. Eğer mevcut altyapı sadece on/off çalışmaya izin veriyorsa, zaman kısıtlaması menüsünü kullanarak blower'a
"Saatte maksimum 2 kez kalkış yapabilir" şeklinde bir kısıtlama (minimum çalışma/durma süreleri) atamanız motorun yanmasını kesin olarak engelleyecektir.
