Üyeler Görebilir
Merhaba Arkadaşlar,
ISO 14001:2026 ile Kapsam Belirleme Yaklaşımı Değişiyor!!!
ISO 14001:2026 revizyonu denldiğinde akla ilk olarak iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve çevresel performans konuları geliyor. ancak geçiş sürecinde gözden kaçma ihtimali yüksek olan önemli bir değişiklik daha var.
Bunlardan bir tanesi Çevre Yönetim Sistemi kapsamının belirlenmesi.
Yeni revizyonla birlikte kuruluşların kapsamı tanımlarken yalnızca faaliyetlerine veya tesis sınırlarına odaklanmaları yeterli olmayacak. Artık yaşam döngüsü yaklaşımı, kapsam belirleme sürecinin ayrılmaz bir parçası haline geliyor.
Bugüne kadar birçok kuruluş kapsamını;
Faaliyet alanları, Ürün ve hizmetleri, Organizasyon yapısı, Fiziksel sınırları esas alarak belirliyordu.
Kritik değerlendirme noktası
ISO 14001:2026 ise bunlara ek olarak, kuruluşun ürün ve hizmetlerinin yaşam döngüsü boyunca kontrol edebildiği veya etkileyebildiği süreçlerin de değerlendirilmesini bekliyor.
Örneğin plastik ürün üreten bir işletmeyi ele alalım.
Firma
Kullanacağı hammaddeleri seçiyor,
Ürünün tasarımını oluşturuyor,
Ambalaj türünü belirliyor,
Geri dönüştürülebilir malzeme kullanımına karar veriyor.
Buna rağmen çevre yönetim sistemi kapsamını yalnızca ****plastik ürün üretimi*** şeklinde tanımlıyorsa, yeni revizyon kapsamında önemli bir eksiklik ortaya çıkabilir.
Bir denetçinin yöneltebileceği soru şu olacaktır:
Ürünün yaşam döngüsü boyunca kontrol edebildiğiniz veya etkileyebildiğiniz aşamaları kapsam belirlenirken nasıl değerlendirdiniz?
İşte revizyonun en dikkat çekici noktalarından biri de budur.
ISO 14001:2015'te yaşam döngüsü yaklaşımı daha çok Madde 6.1.2 – Çevresel Boyutlar kapsamında ele alınırken, ISO 14001:2026 ile bu yaklaşım kapsam belirleme sürecine taşınmıştır.
Bunun anlamı şudur: Kuruluşlar artık yalnızca kendi tesisleri içerisindeki faaliyetleri değil, yaşam döngüsünün farklı aşamalarındaki etki ve kontrol düzeylerini de dikkate almak zorundadır.
Bu kapsamda aşağıdaki süreçlerin değerlendirilmesi önem kazanacaktır:
Hammadde temini,
Ürün tasarımı ve geliştirme,
Taşıma ve dağıtım faaliyetleri,
Ürünün kullanım süreci,
Geri dönüşüm ve bertaraf aşamaları.
Geçiş denetimlerinde aşağıdaki kanıtların talep edilmesi beklenebilir:
İyi Çalışmalar
ISO 14001:2026 ile Kapsam Belirleme Yaklaşımı Değişiyor!!!
ISO 14001:2026 revizyonu denldiğinde akla ilk olarak iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve çevresel performans konuları geliyor. ancak geçiş sürecinde gözden kaçma ihtimali yüksek olan önemli bir değişiklik daha var.
Bunlardan bir tanesi Çevre Yönetim Sistemi kapsamının belirlenmesi.
Yeni revizyonla birlikte kuruluşların kapsamı tanımlarken yalnızca faaliyetlerine veya tesis sınırlarına odaklanmaları yeterli olmayacak. Artık yaşam döngüsü yaklaşımı, kapsam belirleme sürecinin ayrılmaz bir parçası haline geliyor.
Bugüne kadar birçok kuruluş kapsamını;
Faaliyet alanları, Ürün ve hizmetleri, Organizasyon yapısı, Fiziksel sınırları esas alarak belirliyordu.
Kritik değerlendirme noktası
ISO 14001:2026 ise bunlara ek olarak, kuruluşun ürün ve hizmetlerinin yaşam döngüsü boyunca kontrol edebildiği veya etkileyebildiği süreçlerin de değerlendirilmesini bekliyor.
Örneğin plastik ürün üreten bir işletmeyi ele alalım.
Firma
Kullanacağı hammaddeleri seçiyor,
Ürünün tasarımını oluşturuyor,
Ambalaj türünü belirliyor,
Geri dönüştürülebilir malzeme kullanımına karar veriyor.
Buna rağmen çevre yönetim sistemi kapsamını yalnızca ****plastik ürün üretimi*** şeklinde tanımlıyorsa, yeni revizyon kapsamında önemli bir eksiklik ortaya çıkabilir.
Bir denetçinin yöneltebileceği soru şu olacaktır:
Ürünün yaşam döngüsü boyunca kontrol edebildiğiniz veya etkileyebildiğiniz aşamaları kapsam belirlenirken nasıl değerlendirdiniz?
İşte revizyonun en dikkat çekici noktalarından biri de budur.
ISO 14001:2015'te yaşam döngüsü yaklaşımı daha çok Madde 6.1.2 – Çevresel Boyutlar kapsamında ele alınırken, ISO 14001:2026 ile bu yaklaşım kapsam belirleme sürecine taşınmıştır.
Bunun anlamı şudur: Kuruluşlar artık yalnızca kendi tesisleri içerisindeki faaliyetleri değil, yaşam döngüsünün farklı aşamalarındaki etki ve kontrol düzeylerini de dikkate almak zorundadır.
Bu kapsamda aşağıdaki süreçlerin değerlendirilmesi önem kazanacaktır:
Hammadde temini,
Ürün tasarımı ve geliştirme,
Taşıma ve dağıtım faaliyetleri,
Ürünün kullanım süreci,
Geri dönüşüm ve bertaraf aşamaları.
Geçiş denetimlerinde aşağıdaki kanıtların talep edilmesi beklenebilir:
- Yaşam döngüsü bakış açısıyla bir değerlendirme yapılmış mı? (kapsam)
- Kuruluş hangi süreçleri kontrol edebildiğini veya etkileyebildiğini belirlemiş mi? (yaşam döngüsü)
- Tedarikçiler, taşeronlar ve dış kaynaklı prosesler kapsam açısından değerlendirilmiş mi? (kapsam)
- Kapsam dokümanında yaşam döngüsü yaklaşımı açık şekilde ifade edilmiş mi? (kapsam)
- Kapsam bilgisi ilgili tarafların erişimine sunulmuş mu? (internet, mail, duyuru panoları vb)
İyi Çalışmalar